De lais – Marie de France

Liefdessprookjes uit de twaalfde eeuw

Twaalf liefdesverhalen uit de twaalfde eeuw, waarin ridders en geliefden, overspel en trouw, feeën, een weerwolf, een vogelman en de wereld van koning Arthur samenkomen. De lais van Marie de France behoren tot de vroegste literaire verhalen in het Frans en geven een opmerkelijk levendig beeld van middeleeuwse ideeën over liefde, verlangen en vrijheid.

Deze Nederlandse uitgave bevat een moderne prozavertaling van Paul Verhuyck en Corine Kisling, die de verhalen ook van toelichtingen, een nawoord en bibliografie voorzagen.

Twaalf verhalen over de liefde

Marie de France schreef haar lais waarschijnlijk in de tweede helft van de twaalfde eeuw. Het zijn twaalf relatief korte, zelfstandige vertellingen die teruggrijpen op verhalen en motieven uit de Bretonse en Keltische verteltraditie.

De wereld waarin ze zich afspelen is die van ridders, kastelen en hoofse omgangsvormen, maar voortdurend dringt het bovennatuurlijke binnen. Geliefden ontvangen geheimzinnige boodschappen, mensen veranderen van gedaante en dieren, planten en voorwerpen kunnen beslissend worden voor het verloop van een liefde.

In ‘Lanval’ wordt een ridder van koning Arthur de geliefde van een mysterieuze fee. ‘Bisclavret’ vertelt over een ridder die geregeld in een weerwolf verandert. In ‘Yonec’ verschijnt een geliefde in de gedaante van een vogel, terwijl ‘Kamperfoelie’ een episode uit de geschiedenis van Tristan en Isolde vertelt.

Andere lais gaan juist over herkenbaar menselijke conflicten: ongelukkige huwelijken, jaloezie, ontrouw, verboden liefde, verlies en de spanning tussen maatschappelijke verplichtingen en persoonlijk verlangen.

Hoofse liefde – maar niet zonder ironie

Liefde vormt de verbindende kracht tussen de twaalf verhalen, maar Marie de France geeft geen eenvoudig ideaalbeeld van de hoofse liefde. Haar personages worden voortdurend geconfronteerd met de gevolgen van hun verlangens.

Vrouwen zijn daarbij opvallend vaak handelende personages. Ze kiezen geliefden, nemen risico's, bedenken ontsnappingsroutes of weigeren zich zonder meer neer te leggen bij de rol die hun omgeving hun toebedeelt. Elders wordt liefde juist destructief en eindigt zij in bedrog, wraak of dood.

Daardoor zijn de lais tegelijk sprookjesachtig en scherpzinnig: wonderen en ridderromantiek gaan samen met observaties over macht, huwelijk, seksualiteit, trouw en menselijke zwakheid.

Marie de France

Over Marie de France weten we opvallend weinig. Zij leefde en schreef in de tweede helft van de twaalfde eeuw en geldt als een van de vroegst bekende vrouwelijke auteurs die in het Frans schreven. Haar naam kennen we vooral doordat zij zichzelf in een ander werk identificeert met de woorden dat haar naam Marie is en zij uit Frankrijk afkomstig is.

Waarschijnlijk schreef zij in Engeland, in de Anglo-Normandische culturele wereld rond het hof van Hendrik II Plantagenêt. De precieze identiteit van de schrijfster is echter nooit met zekerheid vastgesteld.

Naast de Lais worden onder meer een verzameling fabels en L'Espurgatoire seint Patriz aan haar toegeschreven.

Van middeleeuwse verzen naar modern Nederlands proza

Paul Verhuyck en Corine Kisling publiceerden al in 1980 een Nederlandse vertaling van de twaalf lais, toen nog in verzen. Voor deze uitgave kozen zij voor een nieuwe vertaling in proza.

Dat is een bewuste keuze. De oorspronkelijke lais zijn geschreven in korte, rijmende achtlettergrepige verzen, maar die versvorm had voor een twaalfde-eeuws publiek niet noodzakelijk de nadrukkelijk poëtische werking die rijmende verzen tegenwoordig hebben. De vertalers kozen daarom voor literair proza om het verhalende karakter voor een hedendaagse Nederlandse lezer beter tot zijn recht te laten komen.

De uitgave bevat naast de twaalf verhalen toelichtingen, een nawoord en een bibliografie.

Deze uitgave

Eerste druk van deze prozavertaling, verschenen in 2009 bij Athenaeum–Polak & Van Gennep.

Nog mooi en net exemplaar.

Productinformatie

Titel: De lais
Ondertitel: Liefdessprookjes uit de twaalfde eeuw
Auteur: Marie de France
Vertaling en toelichting: Paul Verhuyck en Corine Kisling
Uitgever: Athenaeum–Polak & Van Gennep, Amsterdam
Jaar: 2009
Druk: Eerste druk van deze uitgave
Bindwijze: Paperback
Pagina's: 142
ISBN: 9789025367060
Taal: Nederlands
Oorspronkelijke taal: Oudfrans
Conditie: Nog mooi en net exemplaar

Genre: Middeleeuwse literatuur / verhalen / klassieken
Thema's: hoofse liefde, ridderliteratuur, Arthurlegenden, Tristan en Isolde, Keltische verhalen, magie, feeën, weerwolf, liefde, huwelijk, overspel, middeleeuwen
Doelgroep: Liefhebbers van middeleeuwse literatuur, klassieke liefdesverhalen, Arthurromans, sprookjes en Europese literatuurgeschiedenis

Prijs exclusief verzendkosten.
GRATIS verzending binnen Nederland bij besteding van € 50,00 of meer.
Onze boeken worden zorgvuldig verpakt en verzonden.