Amerikaanse indrukken – Een persoonlijke reis door het zwarte Amerika

Begin jaren zeventig arriveerde de jonge Deen Jacob Holdt in de Verenigde Staten. Wat aanvankelijk een kort verblijf zou worden, groeide uit tot een jarenlange zwerftocht door het land. Liftend en vrijwel zonder geld verbleef hij bij honderden Amerikanen: van arme zwarte gezinnen en migrantenarbeiders tot gevangenen, activisten en leden van welgestelde families.

Met een eenvoudige camera fotografeerde Holdt de mensen bij wie hij terechtkwam. American Pictures ontstond uit die ontmoetingen en combineert zijn foto's met persoonlijke ervaringen, brieven en observaties over racisme, armoede, geweld en de grote economische verschillen in de Amerikaanse samenleving.

Vijf jaar onderweg

Holdt reisde ruim vijf jaar door de Verenigde Staten en legde volgens deze Nederlandse uitgave 161.265 kilometer af. Hij had nauwelijks geld en betaalde zijn films onder meer door bloedplasma te verkopen.

Juist zijn manier van reizen bepaalde de fotografie. Holdt kwam niet voor een korte reportage een wijk binnen, maar sliep bij de mensen die hij onderweg ontmoette en raakte betrokken bij hun dagelijks leven. Zijn foto's werden daardoor gemaakt in huizen, slaapkamers, straten en buurten waar een buitenstaander met een formele foto-opdracht veel moeilijker toegang zou hebben gekregen.

Het boek beweegt tussen zwarte buurten in grote steden, armoede op het platteland, raciale spanningen en geweld, maar laat daarnaast ook welvaart zien. Holdt gebruikt dat contrast bewust om de sociale en economische tegenstellingen binnen de Verenigde Staten zichtbaar te maken.

Fotografie als onderdeel van een verhaal

Voor Holdt stonden de foto's niet op zichzelf. Na zijn terugkeer in Denemarken in 1975 maakte hij uit zijn duizenden beelden een diavoorstelling met geluid en gesproken tekst. De voorstelling trok al snel veel publiek en vormde vervolgens de basis voor Amerikanske billeder, dat in 1977 in Denemarken verscheen.

Daarom is American Pictures anders opgebouwd dan een conventioneel fotoboek. Foto's, teksten, brieven, persoonlijke herinneringen en maatschappelijk commentaar vormen samen één doorlopend verhaal. Holdt gebruikte zijn eigen ervaringen om zijn ideeën over racisme, sociale uitsluiting en ongelijkheid uiteen te zetten.

De foto's zijn daarbij vaak direct en technisch ongepolijst. Holdt was in de eerste plaats geïnteresseerd in wat een foto kon vertellen en minder in fotografie als autonoom kunstobject.

Betrokken bij de mensen voor zijn camera

Die persoonlijke betrokkenheid maakt American Pictures tegelijkertijd bijzonder en ongemakkelijk. Holdt presenteert zichzelf niet als een neutrale waarnemer. Hij maakt deel uit van de situaties waarover hij schrijft en neemt nadrukkelijk positie in.

Dat wordt ook zichtbaar op de achterzijde van deze Nederlandse uitgave. Holdt beschrijft daar de dood van James, een zwarte man die door de politie werd doodgeschoten, en de reactie van diens vrouw Barbara. Holdt schrijft dat haar verdriet hem voor het eerst tijdens zijn verblijf in Amerika niet in staat stelde te fotograferen.

Het is een veelzeggend moment in een boek dat voortdurend draait om de verhouding tussen fotograaf en gefotografeerde: wanneer leg je iets vast, waarom doe je dat en wanneer leg je de camera juist weg?

Van diavoorstelling tot fotoboek

De eerste Deense editie van Amerikanske billeder verscheen in 1977 en werd een groot succes. Het project werd vervolgens in verschillende landen gepubliceerd en Holdt bleef zijn multimediale presentatie jarenlang vertonen.

De inkomsten uit zijn activiteiten rond American Pictures werden mede gebruikt voor een door Holdt opgerichte stichting voor humanitaire projecten en de strijd tegen apartheid in zuidelijk Afrika. Ook dat past bij zijn opvatting dat de foto's niet alleen bekeken moesten worden, maar aanleiding moesten geven tot maatschappelijke betrokkenheid.

Deze Nederlandse vertaling verscheen in 1979 bij Kosmos Amsterdam Antwerpen en werd vertaald door André F. Bakker. Het is de eerste Nederlandse editie.

Jacob Holdt

Jacob Holdt (1947) is een Deense fotograaf, schrijver en activist. American Pictures werd zijn belangrijkste project en zou zijn verdere werk blijven bepalen.

Zijn fotografie wordt tegenwoordig ook binnen de geschiedenis van het fotoboek en de documentaire fotografie bestudeerd. Maar Holdts eigen uitgangspunt was nadrukkelijk maatschappelijk: de camera was voor hem een middel om zijn ervaringen met racisme, armoede en ongelijkheid over te brengen.

Conditie

Nog mooi en intact exemplaar. De omslag vertoont gebruikssporen, met name langs de randen en hoeken; zie de foto's.

Aan het begin van het boek ontbreekt één blad: het boek begint met pagina 3 (Voorwoord). Het ontbrekende blad bevatte vermoedelijk de titel- en/of colofonpagina. De reden waarom het ontbreekt is niet bekend.

Verder is het binnenwerk mooi en schoon en zijn er geen inscripties.

Productinformatie

Titel: American Pictures
Subtitel: Amerikaanse indrukken – Een persoonlijke reis door het zwarte Amerika
Auteur en fotograaf: Jacob Holdt
Vertaling uit het Deens: André F. Bakker
Uitgever: Kosmos, Amsterdam / Antwerpen
Jaar: 1979
Druk: eerste Nederlandse druk
Oorspronkelijke uitgave: Amerikanske billeder, Informations Forlag, Kopenhagen, 1977
Bindwijze: paperback met flappen
Afmetingen: 24,3 × 20,2 × 1,8 cm
Pagina's: 272; in dit exemplaar ontbreekt het eerste blad (pagina 1–2)
Illustraties: rijk geïllustreerd met zwart-wit- en kleurenfotografie
ISBN: 9021508907 / 9789021508900
Taal: Nederlands
Conditie: nog mooi en intact, met gebruikssporen aan de omslag en één ontbrekend blad voorin; geen inscripties

Genre: fotografie / documentaire fotografie / sociale geschiedenis / reportage
Thema's: Verenigde Staten, Afro-Amerikaanse geschiedenis, racisme, armoede, sociale ongelijkheid, documentaire fotografie, jaren zeventig, reizen, dagelijks leven
Doelgroep: liefhebbers van documentaire fotografie en fotoboeken en lezers met belangstelling voor Amerikaanse sociale geschiedenis, racisme en de geschiedenis van de sociale fotografie.

Prijs exclusief verzendkosten.

GRATIS verzending binnen Nederland bij besteding van € 50,00 of meer.

Onze boeken worden zorgvuldig verpakt en verzonden.