Weer en wind – Dirk van Delft

De man achter de wet van Buys Ballot

Uitgebreide biografie van Christoph Buys Ballot, grondlegger van het KNMI en een sleutelfiguur in de negentiende-eeuwse meteorologie

Eerste druk, 2024
Gebonden hardcover met stofomslag
Vrijwel nog als nieuw

De man achter de wet van Buys Ballot

Christoph Buys Ballot (1817-1890) kennen velen vooral van de naar hem genoemde wet over het verband tussen luchtdruk en windrichting. In Weer en wind reconstrueert wetenschapshistoricus Dirk van Delft het veel bredere leven achter die bekende naam: dat van natuurkundige, meteoroloog, hoogleraar, organisator en oprichter van het latere KNMI.

Buys Ballot begon zijn wetenschappelijke loopbaan bepaald niet als meteoroloog. Na studies in letteren en natuurwetenschappen richtte hij zich aanvankelijk op theoretische natuurkunde. Toen zijn ideeën over materie weinig weerklank vonden, verschoof zijn aandacht naar de meteorologie – een vakgebied dat in het midden van de negentiende eeuw nog volop in ontwikkeling was.

Van Utrecht naar een internationaal netwerk

Vanuit het observatorium op bolwerk Sonnenborgh in Utrecht werkte Buys Ballot aan systematische waarnemingen van het weer. In 1854 werd het observatorium onderdeel van het nieuw opgerichte Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut. Daarbij speelden niet alleen wetenschappelijke motieven een rol: betrouwbare weersinformatie kon de scheepvaart, waaronder de verbindingen met Nederlands-Indië, sneller en veiliger maken.

Buys Ballot verwierf internationale bekendheid met het naar hem genoemde verband tussen luchtdrukverdeling en wind. Minstens zo belangrijk was zijn organisatorische werk. Hij hielp de meteorologie ontwikkelen van verspreide lokale waarnemingen tot een discipline waarin internationale samenwerking en gestandaardiseerde metingen essentieel werden.

Van Delft laat daarbij ook de tegenstrijdigheden zien. Buys Ballot verzamelde enorme hoeveelheden meetgegevens, maar was volgens de auteur eerder een beschouwer en organisator dan een groot experimentator. Juist zijn vermogen mensen, instituten en waarnemingen met elkaar te verbinden maakte hem van grote betekenis voor de ontwikkeling van de meteorologie.

Wetenschapper, bestuurder en landgoedeigenaar

Weer en wind beperkt zich niet tot Buys Ballots wetenschappelijke werk. Naast directeur van het KNMI was hij hoogleraar wis- en natuurkunde in Utrecht en bezat hij landgoederen op de Veluwe, waar hij zich met bosbouw bezighield.

Een opmerkelijke episode vormt de Nederlandse poolexpeditie van 1882-1883. Toen het expeditieschip Varna in het ijs vast kwam te zitten, zette Buys Ballot zich intensief in voor een reddingsoperatie en stond hij daarbij zelfs met het familiekapitaal garant.

Zo ontstaat het portret van een negentiende-eeuwse wetenschapper voor wie onderzoek, bestuur, internationale contacten en maatschappelijke toepassing nauw met elkaar verbonden waren.

Dirk van Delft

Dirk van Delft is fysicus en wetenschapshistoricus, voormalig directeur van Rijksmuseum Boerhaave en emeritus hoogleraar Erfgoed van de natuurwetenschappen aan de Universiteit Leiden. Hij publiceerde eerder omvangrijke biografieën van onder anderen Heike Kamerlingh Onnes en Hendrik Antoon Lorentz.

Voor zijn biografie van Kamerlingh Onnes ontving Van Delft in 2005 de NWO Eurekaprijs voor wetenschapscommunicatie. Zijn samen met Frits Berends geschreven biografie van Lorentz werd in 2021 bekroond met de Boerhaave Biografie Prijs.

Conditie

Vrijwel nog als nieuw exemplaar. Zowel de gebonden band als de stofomslag en het binnenwerk zijn zeer mooi en verzorgd.

Productinformatie

Titel: Weer en wind
Ondertitel: De man achter de wet van Buys Ballot
Auteur: Dirk van Delft
Uitgever: Prometheus, Amsterdam
Jaar: 2024
Druk: Eerste druk
ISBN: 9789044657258
Taal: Nederlands
Bindwijze: Gebonden hardcover met stofomslag
Pagina's: 502
Afmetingen: 23,5 × 16,0 × 4,1 cm
Conditie: Vrijwel nog als nieuw

Genre: Biografie / wetenschapsgeschiedenis
Thema's: Christoph Buys Ballot, meteorologie, KNMI, natuurwetenschappen, negentiende eeuw, Utrecht, wetenschapsgeschiedenis, weerkunde
Doelgroep: Lezers van biografieën en liefhebbers van wetenschapsgeschiedenis, meteorologie en Nederlandse negentiende-eeuwse geschiedenis

Prijs exclusief verzendkosten

Dit boek is te dik en/of te groot voor brievenbuspost en kan alleen (goed beschermd) als pakket worden verstuurd.

Binnen Nederland GRATIS verzending bij een aankoop van € 50,00 of meer.
Betaal minder of geen verzendkosten, door meer boeken te bestellen.

Onze boeken worden zorgvuldig verpakt en verzonden.