Het geheim van Toet-Mu-Is III of De wraak van Abel Beelaards – Mansfield Kirby & Mance Post

Een oude geleerde muis, een arrogante Siamese kater, een museum vol oudheden en een bijzonder slimme archeologische vervalsing: Het geheim van Toet-Mu-Is III of De wraak van Abel Beelaards is een eigenzinnig en geestig kinderboek waarin archeologie, fantasie en de eeuwenoude strijd tussen kat en muis vrolijk door elkaar lopen. Met de prachtige, deels in kleur uitgevoerde illustraties van Mance Post, die voor dit boek in 1984 een Vlag en Wimpel ontving.

In het Museum van Oudheden woont Abel Beelaards, een oude, wijze muis. Hij is bepaald geen gewone museumbewoner. Abel is archeoloog, heeft veel gereisd en gestudeerd en heeft tijdens zijn lange leven een enorme bibliotheek verzameld.

Nu hij ouder is geworden, heeft hij zich teruggetrokken in het museum om zich rustig aan zijn studies te wijden.

Van de mensen die er rondlopen heeft hij weinig last. Hoogstens ergert hij zich zo nu en dan aan hun domheid.

Maar dan verschijnt er een veel groter probleem.

De Siamese kater van de museumdirecteur begint het museum als jachtterrein te gebruiken.

De wraak van Abel Beelaards

Abel is echter niet van plan zich zomaar door een kat te laten terroriseren. Als geleerde archeoloog beschikt hij over kennis die bij het bedenken van een tegenaanval verrassend goed van pas komt.

Samen met zijn medemuizen bedenkt hij een ingenieuze archeologische vervalsing.

Door zelf ‘antieke’ voorwerpen te vervaardigen ontstaat geleidelijk het bewijs voor een hoogst opmerkelijke ontdekking: in het oude Egypte zouden niet alleen katten belangrijk zijn geweest – ook muizen zouden er een vooraanstaande positie hebben ingenomen.

En daarmee krijgt de eeuwige strijd tussen kat en muis ineens een heel nieuwe historische dimensie.

Wat volgt is een verhaal vol humor, listige plannen, misverstanden en archeologische dwaalsporen, waarin uiteindelijk de vraag ontstaat wie nu eigenlijk wie voor de gek houdt.

Archeologie met een flinke dosis fantasie

Het bijzondere van Het geheim van Toet-Mu-Is III is dat Mansfield Kirby zijn fantasieverhaal combineert met echte belangstelling voor archeologie, musea en restauratie- en vervalsingstechnieken.

Daardoor is het boek niet alleen een grappig avontuur met aangeklede muizen. Spelenderwijs laat het ook zien hoe archeologische voorwerpen worden onderzocht en hoe verleidelijk het kan zijn conclusies te trekken wanneer een vondst precies lijkt te bevestigen wat iemand graag wil geloven.

De titel is uiteraard een speelse verwijzing naar de Egyptische farao Toetmosis III.

Onder de humor zit daarmee een verrassend serieus thema: hoe weten we eigenlijk of iets uit het verleden echt is?

De illustraties van Mance Post

Minstens zo belangrijk als het verhaal zijn de illustraties van Mance Post (1925–2013).

Post behoort tot de bekendste Nederlandse kinderboekenillustratoren van de tweede helft van de twintigste eeuw. Ze illustreerde onder meer boeken van Guus Kuijer, Toon Tellegen, Ienne Biemans en Hans Hagen.

Voor Het geheim van Toet-Mu-Is III ging ze opmerkelijk grondig te werk. Om de muizen overtuigend te kunnen tekenen, wilde Post eerst goed kunnen bestuderen hoe echte muizen eruitzien en bewegen. Een bevriende chirurg bracht haar daarom twee gezonde laboratoriummuizen uit het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis. Ze kregen bij haar thuis onderdak in een aquarium.

Post vertelde daar later met veel gevoel voor humor over: ‘Je moet een muis wel een beetje gezien hebben om hem een pakje aan te kunnen trekken.’

Toen de illustraties klaar waren, kon ze het vervolgens niet over haar hart verkrijgen de dieren zomaar op straat te zetten. De twee muizen zouden uiteindelijk twee jaar bij haar blijven wonen.

Het is een prachtig detail dat veel zegt over haar manier van werken. Ook wanneer lezers het nauwelijks bewust zouden opmerken, wilde Post dat houdingen, bewegingen en details in haar tekeningen klopten. Haar aangeklede en handelende muizen zijn fantasiefiguren, maar hun bewegingen en lichaamstaal zijn gebaseerd op nauwkeurige observatie.

Dat is goed terug te zien in dit boek. De muizen dragen kleding, lezen, onderzoeken, klimmen en werken, maar behouden tegelijkertijd iets onmiskenbaar muisachtigs. De deels in kleur uitgevoerde illustraties maken van het museum een levendige kleine wereld vol details, humor en activiteit.

Voor haar illustraties bij Het geheim van Toet-Mu-Is III ontving Mance Post in 1984 een Vlag en Wimpel.

Een eigenzinnig kinderboek uit de jaren tachtig

Het geheim van Toet-Mu-Is III of De wraak van Abel Beelaards is zo'n kinderboek waarin tekst en illustratie volledig op elkaar zijn afgestemd.

Het verhaal is grappig genoeg om eenvoudig als avontuur te lezen, maar biedt tegelijkertijd allerlei aanknopingspunten rond het oude Egypte, archeologie, musea, wetenschap, vervalsingen en de betrouwbaarheid van historische kennis.

Juist die combinatie maakt het boek ook nu nog aantrekkelijk.

Een charmant en origineel stukje Nederlandse jeugdliteratuur uit de jaren tachtig – voor kinderen, maar zeker ook voor liefhebbers en verzamelaars van het illustratiewerk van Mance Post.

Boekgegevens

Titel: Het geheim van Toet-Mu-Is III of De wraak van Abel Beelaards
Auteur: Mansfield Kirby
Illustraties: Mance Post
Uitgever: Em. Querido's Uitgeverij B.V., Amsterdam
Jaar: 1984
Druk: Eerste druk
Taal: Nederlands
Uitvoering: Hardcover
Aantal pagina's: 48
Afmetingen: 24,7 × 16,6 × 0,8 cm
ISBN: 9021470586
Illustraties: Zwart-wit en kleur

Bekroning: Vlag en Wimpel 1984 voor de illustraties van Mance Post

Conditie

Gebruikt exemplaar met duidelijke sporen van ouderdom en gebruik. Het binnenwerk is mooi, schoon en in goede staat. De hardcover vertoont slijtage langs de randen en kleine beschadigingen bij de rug. De coating van de band laat bij de rug op enkele plaatsen iets los en is langs delen van de randen weggesleten.

Geen inscripties.

Zie de afbeeldingen voor een goede indruk van de staat van het daadwerkelijk aangeboden exemplaar.

Genre: Kinderboek / Geïllustreerd verhaal / Jeugdliteratuur
Thema's: muizen, katten, archeologie, museum, oude Egypte, vervalsingen, humor, list en bedrog
Doelgroep: Kinderen, liefhebbers van klassieke Nederlandse kinderboeken, verzamelaars van het werk van Mance Post en liefhebbers van bijzondere geïllustreerde boeken.

Prijs exclusief verzendkosten.

GRATIS verzending binnen Nederland bij besteding van € 50,00 of meer.

Onze boeken worden zorgvuldig verpakt en verzonden.