Sprookjes als spiegel van de menselijke ontwikkeling

Mogelijk afkomstig uit de bibliotheek van Willem Wilmink. Achterin het boek staan enkele handgeschreven aantekeningen, mogelijk van zijn hand. Zie de foto's.

Waarom blijven sprookjes als Hans en Grietje, Roodkapje en Assepoester kinderen én volwassenen aanspreken? Volgens de Oostenrijks-Amerikaanse psycholoog Bruno Bettelheim (1903–1990) ligt hun betekenis niet alleen in de verhalen zelf, maar vooral in de angsten, verlangens en conflicten die erin tot uitdrukking komen.

In Het nut van sprookjes onderzoekt Bettelheim hoe traditionele sprookjes kinderen kunnen helpen bij hun emotionele ontwikkeling. Vanuit een psychoanalytische benadering bespreekt hij onder meer de betekenis van fantasie, de verhouding tussen goed en kwaad, rivaliteit, zelfstandigheid en de verwerking van angst.

Het boek verscheen oorspronkelijk als The Uses of Enchantment (1976) en werd een invloedrijke bijdrage aan het denken over sprookjes en kinderpsychologie. Bettelheims interpretaties zijn later ook onderwerp van kritiek en discussie geworden.

Een omslag van Anthon Beeke

Deze uitgave verscheen in 1980 bij De Bezige Bij, in de reeks Leven & Letteren.

Het omslag werd ontworpen door Anthon Beeke (1940–2018).

Opvallend is de manier waarop de vormgever de voorkant heeft ingericht. De naam van de auteur en de titel staan in grote, zware letters boven een portret en een uitgebreide inhoudelijke toelichting.

De lezer begint daardoor al op de omslag met lezen.

Het ontwerp heeft kenmerken van een krantenpagina, met nadrukkelijke typografie, tekstkolommen en een duidelijke hiërarchie. Het is een voorbeeld van de experimentele Nederlandse grafische vormgeving uit deze periode.

Bijzonder exemplaar – mogelijke herkomst Willem Wilmink

Op de titelpagina staat handgeschreven de naam ‘Willem Wilmink’, met daaronder de datum ‘5-3-84’.

Achter in het boek bevindt zich bovendien een pagina met uitvoerige handgeschreven aantekeningen over onder meer De kikkerkoning, Hans en Grietje en de verschillende versies en bewerkingen van sprookjes.

De inscriptie en de aantekeningen vertonen naar onze indruk overeenkomsten met handschriftmateriaal van de Nederlandse dichter, schrijver en literatuurwetenschapper Willem Wilmink (1936–2003).

De Universiteitsbibliotheek Groningen bezit een collectie boeken uit Wilminks persoonlijke bibliotheek. Uit de beschrijving van die collectie blijkt dat hij zijn boeken van zijn naam voorzag en tijdens het lezen regelmatig inhoudelijke aantekeningen maakte.

Het is mogelijk dat dit exemplaar uit de bibliotheek van Willem Wilmink afkomstig is. Deze herkomst en de toeschrijving van de aantekeningen zijn echter niet onafhankelijk geverifieerd.

Bij de productfoto's zijn scans opgenomen van de handgeschreven naam, de datum en de aantekeningen, zodat belangstellenden deze zelf kunnen beoordelen.

Transcriptie van de aantekeningen, waarbij onzekere lezingen tussen [ ] gezet:

Een schoonheidsfout in dit prachtige boek
is de duidelijk verliteratuurde en n.b. als
authentiek [opgegeven] versie van De kikker-
koning. Wordt Hans en Grietje uit twee
bronnen geciteerd? (Moeder al dan niet
gestorven.)

Overigens is elk sprookje (ook de
authentieke Grimms) een bewerking
van iets anders.

[Chij?] joeg als kind het knibbel knabbel knuisje
kennelijk al meteen schrik aan: ik had
het idee dat H & G een huisje verwachtten
dat, als veel boshuisjes in sprookjes,
onbewoond was.

Derde heeft ook een historische reden:
Zoon 1 [erfde?] het onroerend, zoon 2 het
roerend goed, zoon 3 hoogstens een kater.

Boekgegevens

Auteur: Bruno Bettelheim
Titel: Het nut van sprookjes
Oorspronkelijke titel: The Uses of Enchantment
Vertaling: T. Jelgersma
Uitgever: De Bezige Bij, Amsterdam
Reeks: Leven & Letteren
Jaar: 1980
Omslagontwerp: Anthon Beeke
Uitvoering: Paperback
Afmetingen: 20,0 × 12,4 × 3,7 cm
Omvang: 406 pagina's
ISBN: 9023415353
Taal: Nederlands
Genre: Psychologie, cultuurgeschiedenis, literatuurwetenschap
Thema's: Sprookjes, kinderpsychologie, psychoanalyse, volksverhalen, Willem Wilmink, grafische vormgeving
Doelgroep: Belangstellenden in sprookjes en literatuur, psychologen, pedagogen, verzamelaars en liefhebbers van Nederlandse grafische vormgeving.

Conditie

Goed exemplaar met lichte gebruikssporen.

Op de titelpagina staat een handgeschreven naam met datum. Achter in het boek bevinden zich uitgebreide handgeschreven aantekeningen. Zie de foto's.

Prijs exclusief verzendkosten

Dit boek is te dik en/of te groot voor brievenbuspost en kan alleen (goed beschermd) als pakket worden verstuurd.

Binnen Nederland GRATIS verzending bij een aankoop van € 50,00 of meer.
Betaal minder of geen verzendkosten, door meer boeken te bestellen.

Onze boeken worden zorgvuldig verpakt en verzonden.