Duitse passanten, Lo van Driel

Op reis door de geschiedenis van Duitsland en Europa

Eerste druk, 2021
Vrijwel nieuw exemplaar

Een fascinerende reis door de Duitse cultuurgeschiedenis

Hoe hebben oorlogen het Duits als taal verwond? Waarom noemde Mark Twain het Duits een "dode taal"? In "Duitse passanten" neemt Lo van Driel lezers mee op een boeiende reis door tweehonderd jaar Duitse en Europese cultuurgeschiedenis. Dit is geen gewoon geschiedenisboek, maar een verzameling van 35 meesterlijk vertelde verhalen over kunstenaars, schrijvers en componisten die van, naar of door Duitsland reisden.

Inhoud en thematiek

Wanderlust en Fernweh: De Duitse reislust

Het boek verkent het concept van Wanderlust en Fernweh - typisch Duitse woorden die de diepe reislust en het verlangen naar verre landen uitdrukken. Van Driel toont aan hoe geen ander volk zo graag op pad ging als de Duitsers, en hoe deze reislust de Europese cultuur heeft gevormd.

Culturele grootheden in beweging

In 35 hoofdstukken komen talloze culturele iconen aan bod die de Duitse geschiedenis hebben gevormd:

• Johann Wolfgang von Goethe - de grote Duitse dichter en zijn reizen
• William Turner - de Britse schilder en zijn Duitse ervaringen
• Richard Wagner - componist en zijn culturele invloed
• Theodor Fontane - schrijver en chroniqueur van zijn tijd
• Fjodor Dostojevski - de Russische meester en zijn Duitse verblijf
• Edvard Munch - de Noorse schilder in Duitsland
• Thomas Mann - literair genie en zijn complexe relatie met Duitsland

De verwonding van een taal

Een van de meest aangrijpende thema's is hoe de Duitse taal zelf slachtoffer werd van de geschiedenis. Van Driel beschrijft hoe het Duits vanaf de Frans-Duitse oorlog gemilitariseerd raakte met woorden als Kampf, Einsatz, Front en Schlacht. George Steiner sprak over "de taal die in Duitsland is gestorven" - niet langer de taal van Goethe, Heine en Nietzsche.

"Het Nazisme vond in de taal precies wat het nodig had om uitdrukking te geven aan zijn barbaarsheid." - George Steiner

Historische context en actuele relevantie

Publicatie in 2021: Een tijdige reflectie

Het boek verscheen in 2021, een periode waarin Europa opnieuw nadacht over zijn identiteit en geschiedenis. Van Driels werk biedt een genuanceerde blik op de complexe Duitse cultuurgeschiedenis, zonder de donkere hoofdstukken te verhullen maar ook zonder de rijke culturele erfenis te negeren.

Vervolg op een succes

"Duitse passanten" is het succesvolle vervolg op Van Driels eerdere werk "Duitse passages" (2019). Waar het eerste boek zich richtte op plaatsen en steden, concentreert dit tweede deel zich specifiek op de reisbewegingen van kunstenaars en hun culturele uitwisseling.

Over de auteur

Lo van Driel (Axel, 4 november 1944) is een gerenommeerd neerlandicus, taalwetenschapper en biograaf die zich heeft gespecialiseerd in de geschiedenis van de Europese taalwetenschap en cultuurgeschiedenis.

Academische achtergrond

• Opleiding: Nederlandse Taal- en Letterkunde aan Rijksuniversiteit Utrecht en Vrije Universiteit Amsterdam
• Promotie: 1988 aan de VU Amsterdam op "De zin van de vorm: Roorda's logische analyse en de algemene grammatica"
• Carrière: Jarenlang docent Nederlands, later universitair docent

Belangrijkste werken

Biografieën:

• "Een leven in woorden: J.H. van Dale" (2003) - over de beroemde woordenboekmaker uit Sluis
• "Een plooibaar talent" (2015) - biografie van Jan Eekhout
• "Een getekend leven: Reimond Kimpe" (2016) - over de Zeeuws-Vlaamse kunstschilder
• "Het ongerijmde leven van Martien Beversluis" (2022)

Duitse geschiedenis:

• "Duitse passages" (2019) - eerste deel over Duitse cultuurgeschiedenis
• "Duitse passanten" (2021) - dit boek
• "Einde verhaal" (2023) - 36 verhalen over Duitse geschiedenis

Overige werken:

• "Zeeuws, de dialecten van Zeeuws-Vlaanderen tot Goeree-Overflakkee" (2004)
• "Cultuur wordt Kultuur" (2018) - over cultureel leven tijdens WOII
• "Van Aarnoudse tot Zachariasse" (2018) - over Zeeuwse familienamen

Journalistieke activiteiten

Van Driel schreef jarenlang columns over kunst en letteren voor de Provinciale Zeeuwse Courant en publiceerde in het literaire tijdschrift De Parelduiker. Veel hoofdstukken in "Duitse passanten" zijn uitgewerkte versies van deze eerdere publicaties.

Media-ontvangst en kritiek

Lovende recensies

Het boek ontving uitstekende kritieken van literaire tijdschriften:

Tzum (André Keikes): "Duitse passanten is met de vele opgedoken en uitgediepte gebeurtenissen en anekdotes een ware Fundgrube voor mensen met culturele belangstelling voor Duitsland, de onderlinge contacten en relaties binnen het toenmalige kunstenaarswereldje."

Waardering voor diepgang

Critici prijzen vooral:

• De grondige documentatie en uitgebreide kennis van de Duitse cultuurgeschiedenis
• De toegankelijke schrijfstijl die complexe historische verbanden helder maakt
• De originele invalshoek via reisbewegingen van kunstenaars
• De actuele relevantie van reflectie op taal en cultuur in oorlogstijd

Thematische diepgang

Taal als slachtoffer van geschiedenis

Van Driel toont overtuigend aan hoe politieke gebeurtenissen talen kunnen beschadigen. Het hoofdstuk over de "verwonding" van het Duits is bijzonder actueel in een tijd waarin we nadenken over de macht van woorden en de politieke lading van taal.

Culturele uitwisseling in Europa

Het boek illustreert hoe kunstenaars grenzen overstegen en Europese cultuur vormgaven. Van Driel laat zien dat cultuur altijd internationaal is geweest, ondanks politieke spanningen.

Vergeten verhalen

Veel hoofdstukken brengen onbekende anekdotes aan het licht, zoals Thomas Manns vroegere bewondering voor het Duitse militarisme of de verborgen nazi-sympathieën van Nederlandse dichters. Deze nuanceringen maken de geschiedenis complexer en interessanter.

Productinformatie

Titel: Duitse passanten
Auteur(s): Lo van Driel
Subtitel: Op reis door de geschiedenis van Duitsland en Europa
Omslagontwerp: Bureau Beck
Uitgeverij: Wereldbibliotheek
ISBN: 9789028431919
Taal: Nederlands
Bindwijze: Paperback met flappen
Aantal pagina's: 288
Illustraties: Nee
Editie: Eerste druk, 2021
Afmetingen: 21,0 x 13,5 x 2,4 cm
Gewicht: 
Conditie: Vrijwel nog als nieuw exemplaar
EAN: 9789028431919
Bijzonderheden: Vervolg op het succesvolle "Duitse passages", 35 cultuurhistorische verhalen
Categorieën: Cultuurgeschiedenis, Duitse geschiedenis, Europese geschiedenis, Non-fictie, Reisverhalen

Prijs exclusief verzendkosten