De dag dat ik mijn naam veranderde, Bibi Dumon Tak
Aangrijpende autobiografische roman van Bibi Dumon Tak
Een verhaal dat onder de huid kruipt
Wat gebeurt er wanneer de dood niet alleen een geliefde wegneemt, maar ook alle banden met haar kinderen doorsnijdt? In "De dag dat ik mijn naam veranderde" confronteert Bibi Dumon Tak lezers met een verhaal dat tegelijkertijd intiem persoonlijk en universeel herkenbaar is. Deze autobiografische roman, verschenen bij uitgeverij De Geus, toont hoe familietrauma's generaties kunnen doortrekken en hoe vrouwen systematisch uit verhalen worden weggeschreven.
Inhoud en thematiek
Het verhaal van Anna en Lize
Het boek volgt Anna, die na de dood van haar zus Lize aan kanker plotseling wordt afgesneden van haar neefjes. De ex-man van Lize bepaalt dat Anna de jongens, voor wie ze jarenlang zorgde, nooit meer mag zien. Dit verlies wordt het startpunt voor een diepgaande verkenning van:
- Machteloosheid en uitsluiting: Hoe juridische en sociale structuren vrouwen kunnen marginaliseren
- Familietrauma: De doorwerking van verwaarlozing en emotionele afwezigheid door vaders en broers
- Woede als kracht: De transformatie van verdriet in productieve verontwaardiging
- Geheugen en identiteit: De strijd om verhalen en namen levend te houden
Literaire kwaliteit en stijl
Dumon Tak hanteert een niet-chronologische vertelvorm die de complexiteit van rouw en herinnering weerspiegelt. Het verhaal springt tussen drie tijdlijnen:
- Het heden: Anna's confrontatie met de nalatenschap en uitsluiting
- De jeugd: Scènes van een kapotgetrapte kerstboom en een afwezige vader
- Lize's ziekte: De strijd tegen kanker en de kracht van een dove vrouw
"De mensen die Anna zouden kunnen helpen durven niet in te grijpen. De dag dat ik mijn naam veranderde is een boek over macht en onmacht, over liefde en dood, rouw en wraak."
Doorbraak naar volwassenenliteratuur
Voor Dumon Tak betekende dit boek een opmerkelijke wending. Na een gelauwerd oeuvre in de jeugdliteratuur, waarin zij steeds de menselijke kant van dieren en 'onwelgevallige types' belichtte, kiest zij hier bewust voor het tegenovergestelde: het ontmaskeren van destructief gedrag zonder begrip of vergoelijking.
Over de auteur
Margaretha Anna (Bibi) Dumon Tak (Rotterdam, 21 december 1964) geldt als een van de meest invloedrijke Nederlandse jeugdboekenschrijvers van haar generatie. Na haar studie Nederlandse taal- en letterkunde aan de Universiteit Utrecht begon zij in 2001 haar schrijverscarrière.
Prijzen en erkenning
- 2018: Theo Thijssen-prijs voor haar gehele oeuvre (driejaarlijkse oeuvreprijs)
- 2012: Gouden Griffel voor "Winterdieren"
- Vier Zilveren Griffels: Voor "Het koeienboek" (2002), "Camera loopt... Actie!" (2004), "Bibi's bijzondere beestenboek" (2007), en "Bibi's doodgewone dierenboek" (2013)
- 2023: Woutertje Pieterse Prijs en Zilveren Griffel voor "Vandaag" (samen met Annemarie van Haeringen)
Belangrijkste werken
Jeugdliteratuur:
- "Het koeienboek" (2001) - debuut
- "Winterdieren" (2012) - Gouden Griffel winnaar
- "Bibi's doodgewone dierenboek" (2013)
- "Rotjongens" (2007)
- "Latino king" (2010)
Volwassenenliteratuur:
- "De dag dat ik mijn naam veranderde" (2020) - doorbraak naar volwassenenliteratuur
Media-ontvangst en kritiek
Lovende recensies
Het boek ontving uitstekende kritieken van vooraanstaande media:
NRC Handelsblad (Thomas de Veen): "Met De dag dat ik mijn naam veranderde is ze daarin buitengewoon geslaagd. [...] Woede kan wel degelijk productief en creatief zijn, tot méér leiden. Alleen al tot een boek dat sist én bijt en iets doorbreekt, en even woedend als hoopvol is."
De Groene Amsterdammer (Manon Uphoff): "De dag dat ik mijn naam veranderde van Bibi Dumon Tak is een bij vlagen aangrijpende roman over de weigering om te delen."
NRC Zomerlijst 2020: Het boek werd opgenomen in de selectie van 49 goede boeken om te lezen, met de kwalificatie "meeslepend, buitengewoon geslaagd boek".
Literaire waardering
Critici prijzen vooral:
- De moed om persoonlijke pijn om te zetten in universele thematiek
- De literaire kwaliteit van de metaforen en beeldspraak
- De maatschappelijke relevantie van het verhaal over vrouwenuitsluiting
- De emotionele impact zonder sentimentaliteit
Productinformatie
Titel: De dag dat ik mijn naam veranderde
Auteur(s): Bibi Dumon Tak
Omslagontwerp: Tessa van der Waals
Uitgeverij: De Geus
ISBN: 9789044546026
Taal: Nederlands
Bindwijze: Paperback
Aantal pagina's: 272
Illustraties: Nee
Editie: Augustus 2023, tiende druk
Afmetingen: 21,6 x 13,6 x 2,3 cm
Gewicht:
Conditie: Vrijwel nog als nieuw exemplaar
EAN: 9789044546026
Bijzonderheden: Autobiografische roman, doorbraak naar volwassenenliteratuur voor gelauwerde jeugdboekenschrijfster
Categorieën: Nederlandse literatuur, Autobiografische romans, Hedendaagse literatuur, Familieromans
Prijs exclusief verzendkosten
