A Clockwork Orange – Anthony Burgess

ENGELSTALIG BOEK / BOOK IN ENGLISH

NL – Opvallende Amerikaanse Ballantine-pocket uit 1984 van Anthony Burgess' moderne klassieker A Clockwork Orange. Een bijzonder aantrekkelijk en uitzonderlijk mooi bewaard exemplaar met karakteristieke zwart-oranje vormgeving, oranje gekleurde snee en de Amerikaanse twintig-hoofdstukkenversie van de roman.

EN – Striking 1984 American Ballantine edition of Anthony Burgess's A Clockwork Orange, featuring the American 20-chapter text, Nadsat glossary, afterword by Stanley Edgar Hyman, distinctive black-and-orange cover and orange-stained page edges. Full English description below ↓

Nederlandse beschrijving

A Clockwork Orange (1962) behoort tot de invloedrijkste en meest controversiële romans van de twintigste eeuw. Achter het extreme geweld, de zwarte humor en de inmiddels beroemde jongerentaal Nadsat gaat een fundamentele vraag schuil die niets aan actualiteit heeft verloren: kan een mens werkelijk goed zijn wanneer hem de vrijheid is ontnomen om voor het kwaad te kiezen?

De vijftienjarige Alex trekt met zijn droogs door een dystopisch Engeland. Geweld is voor hem niet alleen een middel, maar ook een bron van plezier, net als de muziek van Beethoven. Wanneer Alex wordt gearresteerd, krijgt hij de mogelijkheid een experimentele behandeling te ondergaan. Met de zogenoemde Ludovico-techniek wordt hij zo geconditioneerd dat iedere impuls tot geweld een hevige lichamelijke afkeer oproept.

Alex is daarna echter niet zozeer een beter mens geworden als wel iemand die niet langer in staat is zelf tussen goed en kwaad te kiezen. Daarmee verschuift Burgess de aandacht van het geweld van Alex en zijn vrienden naar een ongemakkelijker vraagstuk: hoeveel macht mag een staat over het individu uitoefenen in naam van orde en veiligheid?

A Clockwork Orange is daarmee zowel dystopie, satire en coming-of-age-roman als een filosofische vertelling over vrije wil, moraliteit, staatsmacht, jeugdcriminaliteit, straf en de mogelijkheid van verandering.

Nadsat – de taal van Alex

Een van de meest oorspronkelijke elementen van de roman is de taal waarin Alex zijn verhaal vertelt. Anthony Burgess ontwikkelde hiervoor Nadsat, een fictieve jongerentaal waarin Engels wordt vermengd met onder meer aan het Russisch ontleende woorden.

Burgess koos bewust niet voor bestaande straattaal, omdat die snel gedateerd zou raken. De lezer moet onbekende woorden gaandeweg uit de context leren begrijpen. Dat taalexperiment draagt sterk bij aan de vervreemdende werking van de roman: de lezer wordt als het ware ongemerkt ingewijd in Alex' wereld.

Opmerkelijk is daarom dat deze Amerikaanse editie achter in het boek een verklarende woordenlijst bevat. Burgess was daar zelf geen voorstander van; hij vond dat de lezer de betekenis van Nadsat tijdens het lezen moest ontdekken. Amerikaanse uitgaven namen desondanks al vroeg een glossary op.

Historische context & ontvangst

Bij verschijnen in 1962 riep A Clockwork Orange uiteenlopende reacties op. Recensenten bewonderden Burgess' taalexperiment en stilistische virtuositeit, maar het extreme geweld en de morele ambiguïteit maakten het boek ook ongemakkelijk en controversieel.

De roman verscheen in een periode waarin in Groot-Brittannië veel maatschappelijke aandacht bestond voor jeugdcultuur, jeugdcriminaliteit, geweld en snel veranderende sociale verhoudingen. Burgess maakte van die angsten geen realistische probleemroman, maar vergrootte ze uit tot een dystopische toekomstvisie waarin uiteindelijk niet alleen de gewelddadige jongere, maar ook de controlerende staat een bedreiging vormt.

Aanvankelijk was het boek geen grote commerciële bestseller. Dat veranderde ingrijpend na de verfilming door Stanley Kubrick in 1971. De film maakte A Clockwork Orange wereldwijd beroemd en leidde tegelijkertijd tot nieuwe controverses over geweld, censuur en mogelijke navolging. Boek en film groeiden uit tot culturele iconen met een blijvende invloed op literatuur, film, muziek, mode en grafische cultuur.

De Amerikaanse versie – het ontbrekende 21ste hoofdstuk

Deze Ballantine-uitgave uit 1984 is ook vanuit de publicatiegeschiedenis bijzonder interessant.

De oorspronkelijke Britse roman bestaat uit 21 hoofdstukken, verdeeld over drie delen van ieder zeven hoofdstukken. In het laatste hoofdstuk begint een inmiddels oudere Alex uit zichzelf afstand te nemen van zijn gewelddadige bestaan. Daarmee krijgt de roman uiteindelijk een ontwikkeling richting volwassenwording en verandering.

Voor de Amerikaanse uitgave werd dit 21ste hoofdstuk echter weggelaten. Het verhaal eindigt daardoor na hoofdstuk twintig en krijgt een aanzienlijk donkerder en cynischer slot. Stanley Kubrick gebruikte deze Amerikaanse versie als uitgangspunt voor zijn film.

Pas in 1986 werd het ontbrekende hoofdstuk weer opgenomen in een reguliere Amerikaanse editie.

Bij dit exemplaar is de indeling gecontroleerd: deel één telt zeven hoofdstukken, deel twee eveneens zeven en deel drie zes – in totaal twintig hoofdstukken. Deze Twenty-eighth Printing van augustus 1984 bevat dus daadwerkelijk de karakteristieke Amerikaanse twintig-hoofdstukkenversie.

Daarmee is het geen zeldzame eerste druk, maar wel een interessant tastbaar voorbeeld uit de bijzondere Amerikaanse publicatiegeschiedenis van A Clockwork Orange.

Nawoord van Stanley Edgar Hyman

Na de roman volgt in deze uitgave bovendien een Afterword van de Amerikaanse literatuurcriticus Stanley Edgar Hyman (1919–1970), gedateerd July 1963. Hyman behoorde tot de belangrijke Amerikaanse literatuurcritici van zijn generatie en was daarnaast de echtgenoot van schrijfster Shirley Jackson.

Samen met de twintig-hoofdstukkenversie en de verklarende Nadsat-woordenlijst vormt dit nawoord een interessant onderdeel van de manier waarop A Clockwork Orange aan het Amerikaanse lezerspubliek werd gepresenteerd.

Een opvallende Ballantine-pocket uit 1984

Ook als boekobject heeft deze uitgave veel karakter.

Het voorplat is vrijwel geheel zwart, met de naam van Anthony Burgess prominent in wit en de titel in grote, feloranje letters diagonaal over het omslag geplaatst. Diezelfde oranje kleur keert terug op de gekleurde snee van het boekblok, waardoor omslag en boekblok visueel een opvallend geheel vormen.

Het omslag past binnen de veranderende visuele geschiedenis van A Clockwork Orange. Na het succes van Kubricks film was de roman in de jaren zeventig en tachtig inmiddels onderdeel geworden van de populaire cultuur. Naast omslagen die nadrukkelijk naar de film verwezen, verschenen ook sterk typografische uitvoeringen zoals deze Ballantine-editie.

Veelzeggend is de tekst bovenaan: “The Classic Best Seller… A Terrifying Vision of the Future.” Ruim twintig jaar na de oorspronkelijke publicatie werd de ooit experimentele en controversiële roman inmiddels nadrukkelijk als moderne klassieker gepresenteerd.

Rechtsonder staat de toenmalige Amerikaanse verkoopprijs van $2.50 gedrukt. Op het voorplat bevindt zich daarnaast nog een klein oud stickertje waarvan de oorspronkelijke tekst niet meer volledig leesbaar is. Het is bewust niet verwijderd en past bij het karakter van deze ruim veertig jaar oude pocket.

Over Anthony Burgess

Anthony Burgess (1917–1993) was een Britse schrijver, componist, criticus en taalkundige. Hij schreef tientallen romans en daarnaast essays, journalistiek, toneelwerk en muziek. Toch bleef A Clockwork Orange veruit zijn bekendste werk.

Zijn belangstelling voor taal en muziek is in de roman overal aanwezig. De kunstmatige taal Nadsat is daarvan het opvallendste voorbeeld, terwijl Alex' liefde voor Beethoven een bewust ongemakkelijk contrast vormt met zijn gewelddadigheid.

Burgess had later een gecompliceerde verhouding tot de enorme bekendheid van A Clockwork Orange. Het succes van Kubricks film zorgde ervoor dat deze relatief korte roman zijn veel omvangrijkere oeuvre ging overschaduwen.

English description

Striking 1984 American Ballantine edition of Anthony Burgess's modern classic A Clockwork Orange, featuring the American 20-chapter text, a Nadsat glossary, an afterword by Stanley Edgar Hyman and distinctive orange-stained page edges. This is the Twenty-eighth Printing, August 1984, preserved in exceptionally attractive condition for a vintage mass-market paperback.

First published in 1962, A Clockwork Orange became one of the most influential and controversial novels of the twentieth century. Through its teenage protagonist Alex and his gang of droogs, Burgess explores violence, morality, state control and, above all, the importance of free will.

After Alex is arrested, he undergoes the experimental Ludovico Technique, conditioning him to become physically ill at the very thought of violence. The treatment raises the central moral question of the novel: can a person truly be considered good if he is no longer free to choose evil?

One of the novel's most distinctive features is Nadsat, the invented youth slang created by Burgess, combining English with vocabulary derived particularly from Russian. This American edition includes a Nadsat glossary at the back of the book.

The American 20-chapter version

This 1984 Ballantine printing predates the restoration of Burgess's original final chapter in regular American editions.

The original British novel consists of 21 chapters, divided into three parts of seven chapters each. The twenty-first chapter, in which an older Alex begins to move away from violence of his own accord, was omitted from the American edition. As a result, the American text ends on a considerably darker note. It was this 20-chapter version that Stanley Kubrick used as the basis for his celebrated 1971 film.

The omitted chapter was restored to regular American editions in 1986.

The contents of this particular copy have been checked: Parts One and Two each contain seven chapters, while Part Three contains six – twenty chapters in total.

Following the novel is an Afterword by American literary critic Stanley Edgar Hyman, dated July 1963, as well as the Nadsat glossary.

A distinctive vintage edition

The physical appearance of this copy is an important part of its appeal. Its bold black cover, oversized white typography and vivid orange diagonal title are complemented by orange-stained page edges, creating a particularly striking vintage paperback.

The American retail price of $2.50 is printed on the front cover. A small old sticker also remains on the cover; its original text is no longer fully legible and it has deliberately been left in place as part of the character of this particular copy.

For collectors of vintage paperbacks, Burgess readers and admirers of A Clockwork Orange, this is an attractive example from an interesting period in the novel's American publishing history.

Boekgegevens / Book details

Titel / Title: A Clockwork Orange
Auteur / Author: Anthony Burgess
Uitgever / Publisher: Ballantine Books, New York
Druk / Printing: Twenty-eighth Printing, August 1984
Oorspronkelijk verschenen / First published: 1962
Taal / Language: Engels / English
Uitvoering / Format: Pocket / mass-market paperback
Aantal pagina's / Pages: 188
Afmetingen / Dimensions: 17,5 × 10,6 × 1,3 cm
ISBN: 0-345-31483-2
Ballantine-nummer / Ballantine no.: 31483
Nawoord / Afterword: Stanley Edgar Hyman, July 1963
Bijzonderheden / Special features: Amerikaanse twintig-hoofdstukkenversie / American 20-chapter text; verklarende Nadsat-woordenlijst / Nadsat glossary; oranje gekleurde snee / orange-stained page edges

Conditie / Condition

NL: Voor een pocket uit 1984 uitzonderlijk mooi en goed bewaard exemplaar. De omslag vertoont slechts zeer lichte gebruikssporen. Het binnenwerk is mooi en netjes, met de bij de leeftijd passende verkleuring van het papier. De opvallende oranje gekleurde snee is mooi behouden. Op het voorplat bevindt zich een klein oud stickertje waarvan de oorspronkelijke tekst niet meer volledig leesbaar is; dit is bewust niet verwijderd en past bij het karakter van deze vintage pocket.

EN: Exceptionally well-preserved copy for a mass-market paperback from 1984. The cover shows only very light signs of wear. The pages are clean and neat, with age-related toning to the paper. The distinctive orange-stained page edges remain particularly attractive. A small old sticker with partially illegible text remains on the front cover and has deliberately been left in place as part of the vintage character of this copy.

NL – Direct uit voorraad in Nederland: Dit boek is daadwerkelijk op voorraad in ons magazijn in Nederland en daardoor snel leverbaar. Bij bestellingen binnen Nederland en de EU worden geen douanekosten of invoerrechten in rekening gebracht.

EN – In stock in the Netherlands: This book is in stock at our warehouse in the Netherlands and is ready for fast dispatch. Orders shipped within the European Union are not subject to customs duties or import charges.

Genre: Dystopische roman / Sciencefiction / Satire / Moderne klassieker
Thema: Vrije wil, goed en kwaad, geweld, jeugdcriminaliteit, staatsmacht, conditionering, moraliteit, taal en maatschappelijke controle
Doelgroep: Liefhebbers van dystopische literatuur, twintigste-eeuwse klassiekers en cultboeken; tevens interessant voor verzamelaars en liefhebbers van Anthony Burgess, A Clockwork Orange, vintage paperbacks en karakteristieke boekvormgeving

Prijs exclusief verzendkosten.

GRATIS verzending binnen Nederland bij besteding van € 50,00 of meer.

Onze boeken worden zorgvuldig verpakt en verzonden.